Beeldvorming en feiten over Kapitein Cooks ontdekkingsreizen

Kapitein James Cook wordt vaak in verband gebracht met de Europese ontdekking van Australië, maar hoe precies konden zijn expeditie en hun interacties met lokale bevolkingsgroepen worden weergegeven? Om dit onderwerp te onderzoeken zullen we eerst een overzicht geven van het leven en werk van Kapitein Cook.

Leven en loopbaan

James Cook werd op 7 november 1728 geboren in Marton, North Yorkshire. Hij was de jongste van twaalf kinderen uit een gezin van arbeiders die grauwassen bezaten. In zijn tienerjaren werkte hij als leerlingboekhouder bij een lokale gemeente, maar later verliet hij deze baan Captain Cooks online casino om scheepvaart en handel te gaan studeren.

In 1755 nam Cook dienst in de Britse marine en werd uitgenodigd om te participeren aan een van de eerste Britse expedities die het ontdekken van nieuwe handelsroutes voor opeenvolgende expedities zouden proberen. Aanvankelijk was zijn rol slechts dat van boekhouder, maar in 1769 werd hij uitgekozen om commandant te worden over een tweede expeditie naar Nieuw-Zeeland en Australië.

Expeditie tot Nieuw-Guinea (1768-1771)

In de lente van 1768 begon Cook met zijn eerste officiële expeditie, die in naam werd gelanceerd om te ontdekken of er een noordelijke route naar Oost-Azië was. De Britten hadden al enkele expedities gestuurd door James Cook zelfs uitgenodigd om hun plannen met hem te bespreken voordat zijn tweede expeditie van start ging, maar deze keer had hij de opdracht gekregen om ten minste twaalf schepen bij zich mee te nemen en een staf bestaande uit vijf officieren plus drie onderofficieren. Tijdens deze reis bereikte Cook het westelijk einde van Nieuw-Guinea, waar hij meerdere bezoekingen aan de kustplaatsen maakte.

Expeditie naar Australië (1770-1771)

De tweede expeditie bestond uit drie schepen: een fregat met dertig kanonnen en 100 bemanningsleden, waarvan twintig officieren. Het was de bedoeling om zowel Nieuw-Guinea als Australië te bereiken vanuit de monding van de Stille Oceaan uit richting Nieuw-Caledonië. Op deze tocht bleef hij drie maanden lang in Nederlands Indië en bracht tijdelijk een bezoek aan Tasmanië.

Op 9 april aangekomen op Australië was Cooks bedoeling om de kust van zuidelijk Australië te verkennen, waarbij hij de mondingen van de rivieren in het gebied onderzocht en verslag deed over de bewoners die daar woonden. Hij kwam voor het eerst in contact met Aborigines nabij de Baai van Botany, maar omdat deze bevolkingsgroep een andere taal sprak dan zijn eigen schip zouden de Britten uiteindelijk kunnen aantonen dat er nog bestond.

Het einde van zijn leven

In 1772 ging James Cook opnieuw aan boord en hij nam alle gegevens mee naar huis. Aan het begin van die maand had hij een voorstel gedaan om zijn tweede expeditie tot Australië uit te breiden, maar deze mocht geen officieel gezien worden.

Niet lang daarna kreeg de Britse monarch in 1773 aanbod om opnieuw met hetzelfde schip een derde reis naar Nieuw-Zeeland te maken. Het was echter niet tot die tijd dat James Cook nog verder dan ooit eerder werd en zo ging hij voor zijn leven.

Een jaar later, in 1774, kwam er aanbod om weer opnieuw naar Australië en daarna richting Nieuw-Zeeland te gaan. Hier stond echter een bevel van de koning dat hem geen officieel gezien mocht worden. Wel werd het hem duidelijk gemaakt dat hij zolang zijn expeditie maar niet met zijn scheep op zou trekken.

Als gevolg hiervan, was deze keer ongelukkige aanvaarding door de Britse monarch voor een derde reis naar Nieuw-Zeeland om erop uit te gaan. De reden voor het bevel van de koning dat James Cook geen officieel gezien mocht worden lag in zijn eigen handelen toen hij voor zijn leven ging en bij terugkomst niet opnieuw aanspraak had.

James Cook, kapitein van een derde expeditie richting Nieuw-Zeeland, kwam onder de bescherming van de koninklijke marine te vallen nadat het hem werd voorgehouden dat er nog bestond en hij met zijn tweede schip naar Australië zou terugkeren.

Terugkeer in Engeland

James Cook had veel tijd doorgebracht op zee, maar hij was een man van de 18e eeuw. Na zijn laatste reis was hij aan het einde van zijn krachten en begon met kiezen wat hij ging doen als hij terug zou komen naar Londen.

Na zijn laatste expeditie moest Kapitein Cook bij voorkeur Engeland verlaten, waar hij in de herfst van 1776 aankwam. Hij was niet langer officiële bevoegdheid om op zee te dienen en had dus niets meer te maken met scheepvaart of handel.

Hij nam dan een beslissing die hem zou kosten, hij kwam bij de koninklijke marine en werd in februari 1777 door Frederik Hendrik Prins van Oranje tot officier benoemd. Dit was echter geen onderscheiding voor zijn ontdekkingen op zee maar eerder een erkenning dat hij de moed had getoond.

Zijn laatste reis

Teruggekeerd in Londen, verliet James Cook opnieuw Engeland om vanaf het begin te vliegen richting Oost-Azië. Hij ging deze keer niet met zijn eigen schip maar werd door zijn makkers bevracht voor een tweede reis naar Nieuw-Zeeland.

Ditmaal ging hij echter zonder officieel gezien te worden, en dat was zijn laatste bedrijfsreis in leven geworden als kapitein van de Royal Navy. Na zeker vijf maanden achtste opnieuw gekeken had hij genoeg gekregen.

Hij verliet Engeland niet voor een nieuwe reis maar besloot om voor het laatst terug te keren naar Londen en zijn scheepsmaatjes nooit meer uit de ogen te zien. Daarbij werd hem vanaf nu geen officieel gezien toegekend.

Leven na zijn scheepvaart

Na een leven op zee ging James Cook in 1780 als civiel bestuurder voor Engeland werken. Hier maakte hij werk van de contacten die hij tijdens zijn reizen had gesloten, vooral met officieren uit verschillende landen.

In juni begon het jaar erop met een bezoek aan Londen en het in ontvangst nemen van de medaille “Vader des Vaderlands”, nadat hem werd beloond voor zijn ontdekkingen op zee. Hij nam tijdens dit bezoek ook afscheid van Engeland, waar hij de volgende jaren zou wonen.

Zijn laatste werkzaamheden

In oktober begon James Cook aan een nieuw project: het samenstellen van een rapport over al zijn reizen tot en met 1791. In deze periode werkte hij ook als adviseur voor verschillende overheidsinstanties in Londen, waarvan de Royal Society vooral werd gesteund.

Zijn laatste dag

Op maandagochtend 10 februari 1789 om 4 uur ‘s ochtends viel James Cook op zijn bed neer. Hij stierf kort daarna en ligt begraven in een graf bij het kerkhof van de Sint-Pauluskerk aan het strand. De doodsteek was afkomstig uit Nieuw-Zeeland.

Het laatste bericht dat hij ontving voordat zijn leven afliep, stamde uit Sydney en werd door hem zorgvuldig opgeslagen in de kluis van het kabinet, waar het nog steeds wordt bewaard.